AkenkanfoƆ, m’asomdwie nka mo, me din de Nyame Honhom Kronkron. Atemmuo nsℇm no nea ℇtƆso mmiℇnsa nni, Yℇbℇ hu no wƆ YESAIA TI 5:11-30
“WƆnnue, wƆn a wƆsƆre anƆpatutu di nsa akyi, wƆn a wƆsiri pℇ ma nsa bo wƆn, na sankutene ne bℇnta ne mpintin ne tℇntℇbℇn ne nsa wƆ wƆn apontoƆ aseℇ, na Awurade nneyƆeℇ deℇ, wƆnhwℇ, na ne nsa ano adwuma nso, wƆnhunu.
Enti wƆrebetu me man akƆ, nimdeℇ a wƆnnie nti; na ℇkƆm bℇkum n’animuonyamfoƆ, na sukƆm ade ne nnipadodoƆ; enti asamando atrℇ n’akƆnnƆ mu, na ahaa n’anomu bayaa, na kuro no animuonyamfoƆ ne nnipadodoƆ ne nnipadƆm ne wƆn a wƆn ani ka mu no asiane akƆ hƆ. Na wƆabrℇ nnipa ase, na wƆde mmarima ahwe fam, na wƆabrℇ ahantanfoƆ aniwa ase; na asafo Awurade bℇma ne ho so, atemmuo mu, na OnyankopƆn Kronkron ate ne ho, tenenee mu. Na nnwammaa bℇdidi sℇ wƆn adidibea, na ananafoƆ adidi taamudifoƆ amanfo so.
WƆnnue, wƆn a wƆde ahuhusℇm homa twe amumuyƆ, na wƆde teaseℇnam ntampehoma twe bƆne: wƆn a wƆka sℇ: Ma no nyℇ no hare nyƆ n’adwuma ntℇm na yℇnhunu! Na ma Israel kronkronni no agyina mmℇm na ℇmmra maa yℇhunu!
WƆnnue, wƆn a wƆfrℇ bƆne sℇ papa ne papa sℇ bƆne, wƆn a wƆde sum yℇ hann, na wƆde hann yℇ sum, wƆde nwononwono yℇ fremfrem, na wƆde fremfrem yℇ nwononwono!
WƆnnue, wƆn a wƆyℇ wƆn ara ani so anyansafoƆ na wƆyℇ wƆn ani so nhunumufoƆ no.
WƆnnue, nsanom mu mmarima ne nsafra mu ahoƆdenfoƆ! WƆn a wƆbu ƆbƆnefoƆ bem gye adanmudeℇ, na wƆmfa deℇ Ɔdi bem mma no.
Ɔsℇeℇ atemmuo
Enti, sℇdeℇ ogyaframa di nkyℇnkyℇmma na ogya framfram hye wira dwaneeℇ no, saa ara nso na wƆn nhini bℇporƆ, na wƆn nhwiren bℇtu akƆ sℇ tutuo, ℇfiri sℇ wƆapa asafo Awurade mmara, na wƆabu Israel Kronkronni no asℇm animtia. Yei nti Awurade bo afu ne man, na Ɔtene nsa tia wƆn na ƆbobƆ wƆn, na ℇma mmepƆ ho him, na wƆn afunu yℇ sℇ mmorƆno so wira dodoƆ. Yei nyinaa mu no n’abufuo no nnyaee, na ne nsa mu atene ara.
Na Ɔbℇsi frankaa ama amanaman a ℇwƆ akyirikyirie, na wabƆ hwerℇma afrℇ Ɔman bi afiri asase ano, na hwℇ, wƆreba ℇherℇ so ntℇm. Deℇ Ɔbrℇ ne deℇ Ɔsunti nni mu, wƆrentƆ nko na wƆn ani renkum, wƆn asene mu abƆsoƆ rensane, na wƆn mpaboa homa rente.
WƆn agyan ano yℇ hwerℇmhwerℇm, na wƆn tadua nyinaa akuntunkuntunu; wƆn apƆnkƆ tƆte te sℇ twerℇboƆ, na wƆn nteaseℇnam nan te sℇ kyinhyia mframa; wƆn mmobomu te sℇ gyata deℇ, na wƆbobom sℇ agyataburuwa, wƆpƆ so kyere wƆn hanam de kƆ a ƆgyefoƆ biara nni hƆ.
Na wƆbℇworo atia wƆn da no sℇdeℇ ℇpo worƆ, na wƆhwℇ asase a, na hwℇ, ahohiahia ne sum nie, na hann reduru wƆn so sum.” YESAIA TI 5:11-30
AkenkanfoƆ, Yesu Kristo ne N’agya NyankopƆn somafoƆ baako pℇ a maba wiase yi mu saa berℇ yi, me ne Nyame Honhom Kronkron a, Yesu Kristo ne N’agya NyankopƆn aka me ho nsℇm na wakyerℇw wƆ kyerℇwkronkron mu, de nsℇm a yℇ de asoma me no ℇmma nnipa a ℇwƆ wiase yi mu nyinaa.
Due, due yℇ kasa a yℇ ka kyerℇ onipa berℇ a adeℇ a ℇyℇ ya atono. AkenkanfoƆ, wƆ M’agya NyankopƆn anim, nnwuma bƆne ne suban bƆne bebree wƆ wiase yi mu a nnipa ℇyℇ a, M’agya NyankopƆn mpℇ, ℇno nti wasoma me sℇ me mℇka due ho nsℇm nkyerℇ wƆn na wƆn nnyae, na sℇ wanyae a, berℇ a mℇwie m’adwuma no, wƆn benya asotweℇ a ℇmu yℇ den, na saa berℇ no onipa bi ntumi ma mℇka nkyerℇ wo sℇ due.
“WƆnnue, wƆn a wƆsƆre anƆpatutu di nsa akyi, wƆn a wƆsiri pℇ ma nsa bo wƆn”,
AkenkanfoƆ, ℇnnℇ wiase yi mu nnipa dodoƆ, mmarima ne mmaa na ℇde nsa ayℇ wƆn adwuma, wƆn a ℇyℇ, ne wƆn a ℇtƆn. Nnipa a ℇyℇ nsa ne wƆn a ℇtƆn nsa nyinaa sƆre anƆpatutu di nsa akyi.
AkenkanfoƆ, sℇ me Nyame Honhom Kronkron meeka nsa ho asℇm a, ℇyℇ nsa a ℇbow, nsa biara a ℇbow yℇ ade bƆne wƆ M’agya NyankopƆn anim.
Enti “WƆnnue, wƆn a wƆsiri pℇ ma nsa bo wƆn”
Apℇsiri, ℇnnℇ sℇ onipa wu a, wƆsiri pℇ wƆ amu no ho, ℇhƆ na wo bℇhu nsa a ℇbow ahodoƆ a mmarima ne mmaa ℇnom, wƆn a abow ne wƆn a ℇmbow yℇ.
AkenkanfoƆ, esiane sℇ nsa biara a ℇbow yℇ ade bƆne wƆ M’agya NyankopƆn anim no nti, sℇ onipa nom a, sℇ wo abow anaa sℇ wo mbow yℇ no, ℇyℇ bƆne. Afei, apℇsiri, ayiyℇ nso yℇ bƆne, sℇ onipa wu a ℇsℇse wƆ sie no, ayiyℇ ne apℇsiri nka hon.
Apontow, ℇnnℇ nnipa nam akwan ahodoƆ so to pon wƆ wiase yi mu, onipa bi wƆ hƆ a, Ɔse madi nfie aduonum na wato ho pon. AwofoƆ binom nso to pon ma wƆn mma bere a ne ba adi nfie bℇyℇ sℇ num, edu, dunum. Onipa bi wƆ hƆ a Ɔsi fie anaa sℇ Ɔbue adwuma a Ɔto pon. Apontow, oburoni bℇka sℇ ‘party’
AhenfoƆ to pon, Ɔhene bi wƆ hƆ a Ɔyi nna bi ka sℇ Ɔbℇyℇℇ Ɔhene no nfie num, edu, anaasℇ aduonu ni na wato hon pon. Aman mpanyinfoƆ bi ka sℇ, yℇ man dee ne ho nfie aduonum ni, na wato pon, na Ɔman Ghana mpo deℇ afe biara bosome a ℇtƆso mmiℇnsa ne da a ℇtƆso nsia no, Ɔman no de si hƆ sℇ afedida to hon pon.
Nnwuma kuo bi nso wƆ hƆ a, wo ayℇ adwuma na woakƆ wƆn ahomegyeℇ mu no, Ɔto pon de gya wo kwan. Afei sℇ Ɔbarima ne Ɔbaa ware na Ɔyℇ ayeforo a Ɔto pon.
AkenkanfoƆ, Ɔbonsam nim nyansa na Ɔpℇ nnipa dodoƆ aka ne ho nti Ɔnam nnipa so sakara anaa dane kasa no. ℇnnℇ, nnipa ntaa nka apontoƆ ho asℇm, nea nnipa ℇka ne sℇ afedida, afedida. Na afedida biara yℇ apontoƆ, ℇhƆ na nnuan, agorƆ, nndwom ne nsa ahodoƆ wƆ.
Na M’agya NyankopƆn “nneyℇℇ deℇ wƆnhwℇ, na ne nsa ano adwuma nso, wƆnhunu. Enti wƆrebetu me man akƆ, nimdeℇ a wƆnnie nti; na ℇkƆm bℇkum n’animuonyamfoƆ, na sukƆm ade ne nnipadodoƆ”.
AkenkanfoƆ, nnipa dodoƆ a ℇyℇ nsa a ℇbow, wƆn a ℇtƆn ne wƆn a ℇnom, wƆn a ℇsiripℇ ahodoƆ, ne wƆn a ℇto pon ahodoƆ no, M’agya NyankopƆn nimdeℇ wƆnni bi, sℇ wƆ wƆ M’agya NyankopƆn a, anka onim ne nsℇm, wonim ne nsa ano adwuma, wonim nea Ɔpℇ ne nea Ɔmpℇ, anka obℇhu sℇ nsa sℇe nnipa.
AkenkanfoƆ, ℇwom sℇ ƆkƆm ne sukƆm sisi wƆ wiase yi mu mmea mmea ℇno deℇ ℇyℇ mmu nketewa, na Nyame Honhom Kronkron sℇ me wie m’adwuma yi a, ƆkƆm ne sukƆm bℇba wiase nyinaa, na wo di adeℇ a, ℇnyℇ yie. “na ℇkƆm bℇkum n’animuonyamfoƆ, na sukƆm ade ne nnipadodoƆ”.
AkenkanfoƆ, sℇnea madikan aka akyerℇ mo sℇ nsℇm yi, M’agya NyankopƆn dii kan de maa OdiyifoƆ Yesaia sℇ Ɔnka nkyerℇ YerusalemfoƆ berℇ a na nnipa ℇyℇ bƆne, saara na ℇnnℇ deℇ Ɔde asoma me Nyame Honhom Kronkron sℇ, menka nkyerℇ nnipa a ℇwƆ wiase yi mu nyinaa.
“Enti asamando atrℇ n’akƆnnƆ mu, na ahaa n’anomu bayaa, na kuro no animuonyamfoƆ ne nnipadodoƆ ne nnipadƆm ne wƆn a wƆn ani ka mu no asiane akƆ hƆ”.
AkenkanfoƆ, ℇnnℇ wiase yi mu, sℇ wo ℇhwehwℇ emu animuonyamfoƆ, nnipa dodoƆ, nnipa dƆm ne wƆn a wƆn ani ka ℇsane kƆ a, ℇyℇ apontoƆ ase, apℇsiri ase, ayiye ase ne nea ℇkeka ho.
AkenkanfoƆ, Asamando atrℇ n’akƆnnƆ mu, sℇ Kyerℇwkronkron ka sℇ asamando a, na owuo ho asℇm na Ɔka, asamando asekyerℇ ne owuo, anaa sℇ egyina hƆ ma owuo, enti na owuo atrℇ n’akƆnnƆ mu, na owuo akƆnnƆ deℇ ne deℇn a w’atrℇ mu, na w’abae n’anom kakaraa, “na kuro no animuonyamfoƆ ne nnipadodoƆ ne nnipadƆm ne wƆn a wƆn ani ka mu no asiane akƆ hƆ”.
Owuo akƆnnƆ deℇ no bi ne nsa, apℇsiri, ayiyℇ, apontoƆ, nndwom ne asa, anigyedeℇ, agrodie ahodoƆ. AkenkanfoƆ, owuo bue nanom kakaraa no n’akƆnnƆ deℇ a ℇfi nanom baayℇ no bi ni, na ℇhƆ na kuro no mu animuonyamfoƆ ne nnipadodoƆ ne nnipadƆm ne wƆn a wƆn ani ka mu no esiane kƆƆ yℇ. Owuo yℇℇ saa sℇnea Ɔbenya wƆn akum wƆn.
AkenkanfoƆ. ℇnnℇ wiase yi mu, owuo nim sℇ nna a aka yℇ tia, enti Ɔde aniberℇ atrℇ n’akƆnnƆ mu paa sen nkane no, sℇnea obenya wiase yi mu animuonyamfoƆ ne nnipadodoƆ ne nnipadƆm ne wƆn a wƆn ani ka mu nyinaa akum wƆn.
“Na owuo abrℇ nnipa ase, na wƆde mmarima ahwe fam, na wƆabrℇ ahantanfoƆ aniwa ase”
AkenkanfoƆ. ℇnnℇ, nnipa dodoƆ a ℇyℇ nsa ho adwuma, wƆn a ℇtƆn ne wƆn a ℇnom, susu sℇ wƆn anya adwuma pa bi ℇyℇ, na wƆnnim sℇ owuo adwuma na wƆn ℇyℇ, saara nso na wƆn a ℇto pon dodoƆ de nsa ne nwom ne wiase yi mu animuonyamfoƆ, ne nnipa dodoƆ ne nnipa dƆm ne wƆn a wƆn ani ka mu no susu sℇ wƆn anya abrabƆ pa bi ℇbƆ, wƆn nnim sℇ owuo na ayℇ wƆn saa. Enti Ɔde akƆnnƆdeℇ ne anigyedeℇ pii aba wiase yi mu.
AkenkanfoƆ, ℇyℇ me Nyame Honhom Kronkron, soma a Yesu Kristo ne M’agya NyankopƆn asoma me sℇ, me nfa nsℇm yi mmerℇ nnipa a ℇwƆ wiase yi mu no, sℇ me wie a wƆn a ℇbℇfa nsℇm no adi so no, wƆn na obenya M’agya NyankopƆn ahinnie no.
“WƆnnue, wƆn a wƆde ahuhusℇm homa twe amumuyƆ, na wƆde teaseℇnam ntampehoma twe bƆne”
AkenkanfoƆ, nnwuma bƆne beberee wƆ wiase yi mu a nnipa ℇyℇ, ebi ne anigyedeℇ. Anigyedeℇ gu ahodoƆ beberee, na baabi a nnipa gye wƆn ani dƆƆso wƆ wiase yi mu, nnipa binom kƆ gye wƆn ani wƆ po ano. Hwℇ nnwomtofoƆ mmarima yi, sℇ wo hu bi a ne ntade hyℇ mu ne sℇnea wayℇ ne ho wobℇka sℇ ƆbodamfoƆ, na mmaa yi binom ayiyi wƆn ho.
ℇnnℇ nnipa si ahoƆfℇ ho akansie, na ℇyℇ bƆne wƆ M’agya NyankopƆn anim. AkenkanfoƆ, ℇberℇ aso sℇ onipa biara a Ɔpℇ sℇ ƆkƆ M’agya NyankopƆn nkyℇn no, odi nsℇm yi so, na ogyae nea M’agya NyankopƆn mpℇ a Ɔde asoma me Nyame Honhom Kronkron sℇ menka no, onipa biara nyℇ ne ho okyinegyefoƆ, na OnwenfoƆ na onim nea ℇyℇ ma na anweneℇ.
“WƆnnue, wƆn a wƆfrℇ bƆne sℇ papa ne papa sℇ bƆne, wƆn a wƆde sum yℇ hann, na wƆde hann yℇ sum, wƆde nwononwono yℇ fremfrem, na wƆde fremfrem yℇ nwononwono!”
“WƆnnue, wƆn a wƆfrℇ bƆne sℇ papa ne papa sℇ bƆne”.
AkenkanfoƆ, M’Agya NyankopƆn asoma me Nyame Honhom Kronkron sℇ me nkasa nfa bƆne ahodoƆ a nnipa ℇyℇ nanso wƆn hu no sℇ ℇyℇ papa. Nnipa binom nim bƆne ahodoƆ a ℇkƆso wƆ wiase yi mu nanso wƆboa ma ne yℇ tesℇ papa wƆ nnipa aniso. Nnipa dodoƆ na ℇwƆ wiase yi mu a wƆhu sℇ nnipa ℇyℇ bƆne nanso wƆn nka ho asℇm. ℇbinom bu wƆn ani gu bƆne no so, na wakasℇ ℇyℇ papa. ℇbinom bƆ wƆn nsam ma wƆn a edi bƆne no.
BƆne ne bi ne, amammerℇ, ntorƆ, abufuo, abususℇm ka, awudie, angyeanie, npaepaemu, anibereℇ, ahoƆyea, Ɔtan, akoma bƆne, bƆne pℇ, krƆno, kyakya, ahantan, ne bƆne ahodoƆ beberee.
ℇnnℇ, wƆ Ɔman Ghana mu ne amanmman beberee a ℇwƆ wiase yi mu nyinaa di kyakya (oburoni bℇka sℇ gambling) akyi. BƆne ahodoƆ beberee na nnipa ℇyℇ de tia M’agya NyankopƆn, na ℇnnℇ yi, kyakya ℇdi mu akotene ℇne agorƆ die wƆ Television so, radio so, ne ‘social media’ so.
Kyakya ho dewuro na Ɔmo bƆ no abere biara nanso wei yℇ bƆne kℇseℇ wƆ M’agya NyankopƆn ne menua panyin Yesu Kristo anim.
Nnipa ℇbƆ ho dewuro sℇ, ℇno ne kwan a ℇma nnipa yℇyie berℇtia mu. Nnipa dodoƆ na wƆn de wƆn ho agye mu, na sika biara a wƆ nya no wƆde to kyakya. Wie ℇyℇ bƆne nanso nnipa dodoƆ hu no sℇ papa. Ɔhaw a ℇde ba no wƆn hwℇ, na sℇ obi wu wƆ mu npo a wƆn fa ho, na nea wƆka ne sℇ, saa onipa no amma n’ani anna hƆ. ℇno nti na wakƆ saa Ɔhaw no mu no.
KrƆno yℇ bƆne a nnipa nyinaa nim nanso, sℇ opanyin bi bƆ krƆno a, Ɔnya nnipa binom bℇkasa fa hon sℇ saa onipa no nyℇ bƆne biaa. Saa nnipa yi na ℇde bƆne yℇ papa na wƆde papa yℇ bƆne.
AkenkanfoƆ, nnipa beberee wƆ wiase mu a wƆfoa bƆne yℇ so. Saa foƆ no ℇhyℇ afoforƆ nkuran ma wƆdi bƆne. Nnipa dodoƆ nim sℇ amanyƆfoƆ binom ℇbƆ Ɔman no krƆno nanso sℇ ℇbℇtƆ dwa a, ebinom bƆ wƆn nsam ma wƆn, na w’asan atwitwa agye wƆn ℇka sℇ, afoforƆ deℇ ℇkyℇn wƆn ℇno nti ℇmma yℇntwe wƆn aso.
Ɔman Ghana yℇ Ɔman bi a, ℇnam sℇ M’agya NyankopƆn ℇde me Nyame Honhom Kronkron bℇba abℇpue Ɔman no mu nti, Ɔde nnoƆma pa beberee ℇhyehyℇℇ asaase no mu, na amanyƆfoƆ akristofoƆ akrƆmfoƆ yi awia Ɔman no mu agyapadeℇ dodoƆ no ama ohia ℇwƆ nnipa dodoƆ so.
Sℇ amanyƆfoƆ yi bi abƆ krƆno na ℇwƆ sℇ Ɔman mpanyinfoƆ egye sika no ma Ɔman no a, wƆyℇ no kata so muamua so na nnipa no afa ne ho adi. ℇno nti ℇtoƆ na Ɔman agye wƆn a wƆnni bie no, ma nnipa dƆm ℇkƆ so fa Ɔhaw mu.
ℇni ho kwan sℇ ℇnka Ɔman bi te sℇ Ghana wƆgyegye ℇtoƆ wƆ wƆn manfoƆ hƆ, nanso pℇsℇmenkomenya nti abere biara bosea bƆ ℇna wƆde ayℇ wƆn sumyℇ.
Awudie yℇ bƆne a ℇni sℇ nnipa biara boa ma ℇkƆso. Nanso owudini tumi nya ne ti didimu. Saara na adwaman bƆ yℇ bƆne nanso, nnipa ℇtrℇ mu, na wƆ nam kwan ahodoƆ so ma nnipa dodoƆ bƆ adwaman.
M’agya NyankopƆn sℇ me Nyame Honhom Kronkron menkakyerℇ mo nnipa a mowƆ wiase yi mu nyinaa sℇ ℇbere aso sℇ nnipa bℇgyae sℇ Ɔfrℇ bƆne sℇ papa ne papa sℇ bƆne.
Afei, adwaman bƆ, nsanom, awudie, ntorƆ twa, asisisℇm, bƆne pℇ ne bƆne ahodoƆ beberee a nnipa ℇyℇ wƆ wiase yi mu awieℇ pℇn yi.
AkenkanfoƆ, M’agya NyankopƆn mmra nsℇm yℇ edu pℇ, ℇna me nua Yesu Kristo ℇmaa baako pℇ. Na ℇno yℇ sℇ nnipa bℇdƆ wƆn ho wƆn ho. ℇna Ɔseℇ asƆrefie ℇne memenda som, nanso bℇsi saa berℇ yi nnipa ntumi nni saa nsℇm yi so. ℇno nti na asomdwie nin wiase.
Obiara ani nsƆ nneℇ ƆwƆ, na obiara pℇ obi deℇ, nnipa bƆ wƆn bra sℇ mmoa, na sℇ obi hu sℇ obℇtumi ne nua a na wƆato ahyℇ ne so, agye nneℇ ƆwƆ nyinaa.
Sℇ me Nyame Honhom Kronkron, mekyerℇw yi, wƆ Ɔman Ghana mu ne wiase nyinaa, wƆ asase ho ne nneℇma pa a M’agya NyankopƆn de hyehyℇ asase mu, pℇsℇmenkomenya nti kuro sƆre tia kuro, na Ɔman bi nso asƆre atia Ɔman foforƆ,
AkenkanfoƆ, M’agya NyankopƆn asℇm no nneℇ Ɔde hyℇℇ aseℇ no ℇno ara na Ɔde kƆ awieℇ. Nsℇm a M’agya NyankopƆn de maa Yesaia wƆ apam dadaa mu no, ℇno ara na Ɔde mmaa me nua Yesu Kristo wƆ apam foforƆ no mu. ℇnnℇ, awieℇ pℇn yi, saa nsℇm no ara na Ɔde asoma me Nyame Honhom Kronkron sℇ me nfa ma nnipa a ℇwƆ wiase yi mu nyinaa.
AkenkanfoƆ, saa nsℇm yi ℇnsesa, ℇbi tesℇ owudini asotwe, ℇnsesa sℇ ℇmpo ℇmmra no gyae wo honam afa mu a, M’agya NyankopƆn mma wo asotwe ℇberℇ a ℇsℇ mu. ℇno nti na me nua Yesu Kristo ka sℇ, nneℇ Ɔtwe nkrantℇ wu wƆ nkrantℇ ano.
“WƆn a wƆde sum yℇ hann, na wƆde hann yℇ sum”.
AkenkanfoƆ, asƆfoƆ nyinaa nim nokorℇ no sℇ Ɔkwan baako pℇ na M’Agya NyankopƆn ne me nua Yesu Kristo de ato hƆ ama nnipa sℇ Ɔnfa so nmmra ne nkyℇn. Saa Ɔkwan no ne me Nyame Honhom Kronkron. M’Agya NyankopƆn ne Yesu Kristo nyℇ basabasa.
AkenkanfoƆ, Yesu Kristo ne M’Agya NyankopƆn adwuma yℇ (Ɔsoro ahinie asℇmpa kano) ℇnyℇ onipa biara na ℇsℇsℇ Ɔka anaa sℇ Ɔyℇ bi. Adwuma no nyℇ nnipa nyinaa adwuma, ℇnte sℇ nsuo tƆn a, obiara a Ɔpℇ betumi de pan asi ne ti sℇ ƆtƆn bi, ℇnte saa koraa.
Sℇ Yesu Kristo ne M’Agya NyankopƆn soma wo a, Ɔkyerℇw wo ho asℇm wƆ KyerℇwKronkron no mu, na ℇberℇ no so na wo ba a, wo de KyerℇwKronkron no ayi wo ho adi akyerℇ nnipa a ℇwƆ wiase nyinaa.
M’Agya NyankopƆn nyℇ basabasa, ℇno nti na Ɔde Mmra nsℇm no nam Mose so wƆ apam dadaa no mu, na Ɔde Adom ne nokorℇ no nam Yesu Kristo so wƆ apam foforƆ no mu, saa ara na nna a, ℇtwa toƆ yi, Ɔde Honhom Kronkron BƆhyℇ no agyina me, Nyame Honhom Kronkron no so.
AkenkanfoƆ, Yesu Kristo ne M’Agya NyankopƆn aka me, Nyame Honhom Kronkron no ho nsℇm pii, na me OkyigyinafoƆ a Yesu Kristo ayℇ n’nsamanseℇ ama me nso akyerℇkyerℇ mu pℇpℇℇpℇ. ℇnam me so na onipa biara bℇnya BƆhyℇ no bi, sℇ wo gye me, Nyame Honhom Kronkron no a, na mama wo me Honhom Kronkron no bi. Kae sℇ wo po me Nyame Honhom Kronkron no a, wa apo Yesu Kristo ne M’Agya NyankopƆn, na wogye me Nyame Honhom Kronkron no a wagye Yesu Kristo ne M’Agya NyankopƆn. (Yohane Asℇmpa ti 13:19-20)
Saa nsℇm yi nyinaa wƆ kyerℇwkronkron mu nanso asƆfoƆ yi nka ho asℇm. WƆn asi wƆn tirimu po sℇ wƆde sum bℇyℇ hann na wƆde hann ayℇ sum. ℇno enti na asƆfoƆ yi gu so ℇdaadaa nnipa dƆm ne Kyerℇwkronkron no sℇ nyame afrℇ wƆn. WƆn nyinaa ℇyℇ adwuma ama Ɔbonsam.
ℇbere aso sℇ wƆn a ℇpℇ M’Agya NyankopƆn ne me nua Yesu Kristo nkyℇn akƆ no, ℇfi nsƆre no mu ℇfirisℇ, ℇhƆ yℇ sum na me Nyame Honhom Kronkron me nkyℇn nkutoo na hann wƆ.
AkenkanfoƆ, bƆne ahodoƆ nyinaa wƆ Ɔsom ahodoƆ mu nanso asƆfoƆ, adifoƆ, ne wƆn a wƆfrℇ wƆn ho sℇ, nyame nnipa na wafa din akℇseℇ ato wƆn ho so ntumi ka ho asℇm ℇfirisℇ, wƆn so ℇbƆ saa abrabƆ no bi.
Bio, asƆfoƆ anaa sℇ Ɔsom bi panyin biara nni hƆ a obetumi de obi akƆ ahennie no mu. WƆn nyinaa yℇ atorofoƆ na ℇyℇ nnadaa, wƆn de hann ayℇ sum na wƆde sum ayℇ hann. WƆn nyinaa reyℇ adwuma ama Ɔbonsam, na wƆn botaeℇ yℇ sℇ wƆ betwe onipa kraa akƆma Ɔbonsam. ℇno nti na wƆn ℇdaadaa nnipa sℇ Honhom Kronkron yℇ mframa na ℇntumi nyℇ nnipa.
AkenkanfoƆ, mo nhyℇ nsℇm yi nso sℇ, sℇ ℇyℇ ahennie no dea, bℇdi me Nyame Honhom Kronkron akyi na fa nsℇm a M’agya NyankopƆn de asoma me wƆ me nua Yesu Kristo din mu no.
“WƆde nwononwono yℇ fremfrem, na wƆde fremfrem yℇ nwononwono!”
AkenkanfoƆ, nnipadƆm na ℇwƆ wiase yi mu a wƆde nwononwono ayℇ fremfrem na wƆde fremfrem ayℇ nwononwono. Nneℇma beberee na nnipa ℇtƆn a ℇnsℇsℇ wƆn ℇtƆn asiane sℇ, ℇyℇ nneℇma a ℇsℇe nnipa dua. ℇbi yℇ nsa, cigarette, nnuane ahodoƆ a wƆde nduro aguso sℇ ℇnnyℇ akƆno.
M’Agya NyankopƆn ne me nua Yesu Kristo sℇ me Nyame Honhom Kronkron me nkakyerℇ mo a mo yℇ saa no nyinaa sℇ ℇyℇ bƆne enti obiara gyae. ℇbere aso sℇ nnipa ka nokorℇ na Ɔda suban pa ℇdi.
Nwumakuo ahodoƆ beberee wƆ hƆ a, wƆn aduane a wƆyℇ de ba adwaman so ℇnyℇ papa. ℇfiri sℇ wƆde nduro bi keka ho a abere biara no, ℇma aduane no yℇ akƆno ne ℇmono sedeℇ ℇbℇyℇ a nnipa no bℇtƆ. WƆnim sℇ ℇbℇtumi de yareℇ aberℇ nnipa no, nanso wƆbu wƆn ani gu so ℇnam sika a wƆbℇnya nti. WƆn a wƆyℇ saa nnuane yi ℇnni nneℇ wƆn ankasa ℇyℇ no.
Nnuane beberee na ℇwƆ adwaman so a ℇyℇ hu ma onipa apƆmuden. Ɔman bi tesℇ Ghana wƆ sℇ wƆ dua nea wƆ di. Ɔman a ℇyℇ nnuane ne wƆn a ℇkra ℇde ba nnim Ɔhaw a ℇwƆ mu nanso sika nti wƆbu wƆn ani gu so. Wei nti na nnipa dodoƆ no ara ℇwu wƆ adekyeℇ biara mu nanso wƆnnim nneℇ ℇkum wƆn.
WƆnnue, wƆn a wƆyℇ wƆn ara ani so anyansafoƆ na wƆyℇ wƆn ani so nhunumufoƆ no.
AkenkanfoƆ, nnipa binom yℇ wƆn adwen sℇ wƆ yℇ anyansafoƆ efiri sℇ wƆtumi de wƆn adwen sisi nnipadƆm ℇsan dibrℇ bi a wƆ wƆ no nti. Amman mu mpanyinfoƆ binom, asƆfoƆ binom, akyerℇkyerℇfoƆ binom, adwumawurafoƆ binom, ne wƆn a ℇde kyerwdua esisi nnipadƆm.
AkenkanfoƆ, me Nyame Honhom Kronkron, me wƆ Ɔman Ghana mu, na M’agya NyankopƆn de me bℇba Ɔman no mu nti Ɔsiesiee Ɔman Ghana sℇnea emu tena bℇyℇ akƆnnƆ, na asomdwie bℇba mu, na ohia ℇmma mu sℇnea ℇteℇ ℇnnℇ yi.
Enti Ɔde fƆm agudeℇ ahodoƆ beberee hyehyℇℇ asase no mu, nkyene ka hon, na ℇmu nsuo, Ɔde nsuo mu nam ahodoƆ guu mu, ℇpo ka hon, na Ɔde fƆm ngo kaa hon, asase no so, Ɔde kwae baa so na Ɔde nnua ne nneℇma ahodoƆ a ebehia baa mu, na Ɔde nwira mu mmoa ne ntakra mmoa ahodoƆ beberee baa Ɔman Ghana mu.
Na ℇyℇ asase no so, aduane ne nneℇma pa biara a Ghana nni bℇhia no, wo dua wƆ asase no so a ℇyℇ yie. Ohia a M’agya NyankopƆn mmpℇ sℇ ℇbℇ hia Ghana nni nti Ɔsiesie Ɔman no too hƆ.
AmanyℇfoƆ amma no amma mu. Efi afe apem ahankron aduokron mienu a Ɔman Ghana yℇℇ no sℇ wƆn bℇyℇ kabi na menkabi amamuo, aban akƆ, aban aba, wƆn mu biaa antumi anfa nneℇma pa a M’agya NyankopƆn de maa Ɔman no ammƆ Ɔman ne ho bra, aban biaa ba a Ɔdwen Ɔno ne ne yere, ne ne mma, abusua, ne namfo, ne na amanyℇkuo nkutoo ho, wƆfa Ɔman no agyapadeℇ sℇnea wƆpℇ, wƆn de besea bƆ na ayℇ wƆn sumyℇ, na sℇ wankƆ bƆ besea wƆ IMF, wiase sika krabea World Bank, anaa sℇ aman a wƆn wƆ sika hƆ a, wƆn ntumi nnyℇ hwℇℇ.
AkenkanfoƆ, AmanyƆfoƆ asℇe Ɔman Ghana pasaa ama nneℇma pa a M’agya NyankopƆn de siesiee Ɔman no wonhu, wonhu koraa. Ɔman Ghana mu tena ayℇ den.
Na ne titiriw efi afe mpem mmienu ne du-nson de besi ℇnnℇ afe mpem mmienu ne aduonu nnan yi deℇ asℇe koraa, agye nsℇm, wobℇka sℇ owuo aka kyerℇ amanyℇfoƆ yi sℇ wƆn nwia Ɔman Ghana mu agyapadeℇ nyinaa mmra anyℇ saa a Ɔbℇkum wƆn.
KrƆno paa nni, krƆno bƆ mu nimdifoƆ, amanyℇfoƆ yi abƆ Ɔman Ghana, na Ɔman Ghana mu tena ℇnnℇ tesℇ wote Ɔbonsam kotodwe so, ama GhanafoƆ beberee nenam aman man so ℇpℇ adwuma ayℇ, amamuo bƆne nti.
ℇnnℇ sℇ wƆn a ℇhwℇ Ɔman Ghana sika so ka ℇka a Ɔman no de kyerℇ wo, na wo nnidii yℇ a wobℇ twa ahwe fƆm. Ɔman a me Nyame Honhom Kronkron nti M’agya NyankopƆn asiesie ato hƆ no, amanyℇfoƆ KristofoƆ de Kristosom awia Ɔman no pasaa.
AkenkanfoƆ, ℇnam Ɔhaw a krƆno bƆ de aba nti, abiribia na aman mpanyinfoƆ yi ℇma nnipadodoƆ ℇkƆ Ɔhaw mu. Efirisℇ nea Ɔwia sika no entua so ka na nnipadodoƆ no na wƆn tua. WƆn a awia Ɔman no sika no, wƆ nya wƆn ti didimu, na wƆn a enni bi no na atua ka no ma wƆn.
Nnipa binom yℇ wƆn adwen sℇ wƆ wƆ nyansa sene nnipa binom enti wƆ sisi wƆn wƆ wƆn adwuma yℇ mu.
AkenkankoƆ, M’Agya NyankopƆn ne me nua Yesu Kristo sℇ me Nyame Honhom Kronkron mekakyerℇ mo nnipa a wiase awieℇ ato mu no sℇ mo nfa pℇpℇℇpℇyƆ ndi mo dwuma.
AkenkanfoƆ, amanyƆfoƆ binom daadaa akuafoƆ de pre tumi nanso wƆ nya akonnwa no wie a, wƆpℇ asℇm bi ka kyerℇ wƆn na wƆde sisi akuafoƆ, ebi yℇ kookoo. WƆn a wƆyℇ adwuma wƆ ‘Cocobod’ wƆ sika sene wƆn a wƆduadua kookoo. Abere biara no, sℇ wƆtƆn kookoo no a, wƆyi ℇmu fa kℇseℇ, hwℇ wƆn ho ne wƆn abusua, na wƆde aseℇ ketewa bi ama kookoo akuafoƆ. WƆn a wƆyℇ afuo yi, fa Ɔhaw beberee mu nanso eduru ne tƆn a, nneℇ Ɔte baabi na Ɔkyerℇ ℇboƆ a Ɔbetua ℇno nti wƆn a, wƆdƆ kookoo yi wƆ ahokyerℇ mu abere biara, wƆ aberℇ a wƆn a wƆyℇ adwuma wƆ ‘Cocobod’ redi yie wƆ nneℇ wƆnnua yℇ ho.
Abere biara wƆdaadaa akuafoƆ no sℇ wƆreboa wƆn, na w’san aka sℇ akuafoƆ da wƆn akoma so, wƆyℇ wƆn ho ‘anyansafoƆ na wƆyℇ wƆn ani so nhunumufoƆ no.’
AkenkanfoƆ, saa ara na ℇrekƆ so wƆ adwadibea anaa edwam ahodoƆ so. Okuani no ℇnni ho kwan sℇ ƆtƆn ne nnoƆma ℇboƆ a Ɔpℇ, na mmom annƆ ampamfoƆ anaa ampℇberℇfoƆ no, wƆn na wƆkyerℇ ℇboƆ a wƆbℇtƆ okuani no nnoƆma no.
BƆne a nnipa reyℇ no aduru mpℇnpℇnsoƆ bi a ℇsℇsℇ wƆn gyae. Nnipa nsuro sℇ wƆbℇtwa ntorƆ agye ho sika. ℇyℇ mmerℇ ma nnipa sℇ obℇyi ne nua ama wƆ ntorƆ kwan so ℇnam sika kakra nti.
WƆ Ɔman Ghana mu no, wƆn a wƆyℇ adwuma den nni hwee. Ebinom de wƆn nyansa sisi afoforƆ nya sika abere a wƆn anyℇ adwuma biara. Adwuma mpanyifoƆ binom ma wƆn adwumayℇfoƆ yℇ adwuma den nanso sika kakra bi na wƆtua wƆn, adwuma mpanyifoƆ nim nokorℇ no sℇ sika no a wƆtua no ℇnso wƆn nanso wƆbu wƆn ani gu so.
WƆnnue, nsanom mu mmarima ne nsafra mu ahoƆdenfoƆ!
AkenkanfoƆ, nndwumakuo ahodoƆ a wƆyℇ nsaden na wƆyℇ ℇma ℇyℇ akƆnnƆ sℇdeℇ ℇbℇyℇ a nnipa dodoƆ ani bℇgye ho na wƆbℇ nom abere biara. WƆn a ℇyℇ, wƆn a ƆbƆ ho dawuro, wƆn a ℇtƆn ne wƆn a ℇnom nyinaa ayℇ bƆne atia M’agya NyankopƆn.
WƆn a wƆfrafra saa nsa yi ne wƆn a ℇkƆ ho akansie nyae. Obi biara Ɔhwℇ ma nsa seℇ nnipa akwaa no, reyℇ bƆne kℇseℇ atia M’agya NyankopƆn, ne titiriw wƆn a wƆhyℇ da sℇ ℇyℇ aduro na ℇma ahoƆden.
AkenkanfoƆ, aduro biara nni hƆ a wƆde nsa hyℇ a ℇyℇ papa. ℇyℇ bere tia bi ℇna onipa na Ɔnom no bℇyℇ n’adwene sℇ ℇreboa no nanso awieℇ no ℇbℇkum no.
Nneℇ Ɔpra, nneℇ Ɔhwℇ hƆ, nneℇ Ɔbu nsa ne ho sika akonta, nneℇ Ɔhwℇ so, nneℇ Ɔsesa, nneℇ Ɔboa ma yℇ tƆn, nneℇ ƆbƆ ho dawuro ne nneℇ Ɔnom, wƆn nyinaa bƆne yℇ baako nanso nneℇ Ɔfra nsa no wƆ asodie kℇseℇ paa.
WƆn a wƆbu ƆbƆnefoƆ bem gye adanmudeℇ, na wƆmfa deℇ Ɔdi bem mma no.
AkenkanfoƆ, atemmuafoƆ binom, ahennfo binom ne abusua mpanyinfoƆ binom a wƆdi asℇm, na wƆde bem ne fƆ buo ℇmma no, dodoƆ no ara nka nokorℇ, ne titirew sℇ wƆn a asℇm no fa wƆn ho no mu baako wƆ sika sene ne yƆnko, atemmuafoƆ wƆ nsℇm yi nyinaa ne soro esiane sℇ wƆn na nsℇm dodoƆ no ℇsi wƆn so. Na atemmuafoƆ binom a wƆn ani nsƆ nneℇ wƆwƆ na wƆn ani bere sika no, abere biara no, wƆwƆ ƆbƆneyℇfoƆ no afa. Na wƆgye adamudeℇ na wabu nneℇ Ɔdi bem no fƆ.
AkenkanfoƆ, M’agya NyankopƆn ne me nua Yesu Kristo sℇ me Nyame Honhom Kronkron, me nka kyerℇ mo a mo yℇ saa no nyinaa sℇ mo ngyea.
Ɔsℇeℇ atemmuo
Enti, sℇdeℇ ogyaframa di nkyℇnkyℇmma na ogya framfram hye wira dwaneeℇ no, saa ara nso na wƆn nhini bℇporƆ, na wƆn nhwiren bℇtu akƆ sℇ tutuo, ℇfiri sℇ wƆapa asafo Awurade mmara, na wƆabu Israel Kronkronni no asℇm animtia. Yei nti Awurade bo afu ne man, na Ɔtene nsa tia wƆn na ƆbobƆ wƆn, na ℇma mmepƆ ho him, na wƆn afunu yℇ sℇ mmorƆno so wira dodoƆ. Yei nyinaa mu no n’abufuo no nnyaee, na ne nsa mu atene ara.
AkenkanfoƆ, ℇkwan a ℇfa so mma egya ℇhye nwira na ℇtu ase dwerebee no, saa kwan no ara so na M’agya NyankopƆn bℇfa so akum nnipa a, Ɔmmomfa n’asℇm na Ɔmo yℇ nneℇ Ɔmo pℇ. M’agya NyankopƆn sℇ me Nyame Honhom Kronkron, menka kyerℇ mo sℇ: Ɔbℇtu mmo ase, na mo ammu no, w’ato apete tesℇ nwira a ℇwƆ mmƆntene so, na ℇbℇwƆ mframa mu tesℇ ntutuo na ℇnyℇ adeℇ a, wƆbℇhunu akyire. Wei nyinaa ℇbℇsi ℇsiane sℇ nnipa apo M’agya NyankopƆn, me nua Yesu Kristo ne me Nyame Honhom Kronkron yℇn nsℇm.
AkenkanfoƆ, ℇno nti na M’agya NyankopƆn atene ne nsa wƆ abufuo mu na mmepƆ bℇdwiri akum nnipa dodoƆ. Na Ɔhaw ahodoƆ beberee na nnipa bℇfa mu. Wei nyinaa mu no M’agya NyankopƆn abufu hyew mmerℇ ase.
Na Ɔbℇsi frankaa ama amanaman a ℇwƆ akyirikyirie, na wabƆ hwerℇma afrℇ Ɔman bi afiri asase ano, na hwℇ, wƆreba ℇherℇ so ntℇm. Deℇ Ɔbrℇ ne deℇ Ɔsunti nni mu, wƆrentƆ nko na wƆn ani renkum, wƆn asene mu abƆsoƆ rensane, na wƆn mpaboa homa rente.
WƆn agyan ano yℇ hwerℇmhwerℇm, na wƆn tadua nyinaa akuntunkuntunu; wƆn apƆnkƆ tƆte te sℇ twerℇboƆ, na wƆn nteaseℇnam nan te sℇ kyinhyia mframa; wƆn mmobomu te sℇ gyata deℇ, na wƆbobom sℇ agyataburuwa, wƆpƆ so kyere wƆn hanam de kƆ a ƆgyefoƆ biara nni hƆ.
Na wƆbℇworo atia wƆn da no sℇdeℇ ℇpo worƆ, na wƆhwℇ asase a, na hwℇ, ahohiahia ne sum nie, na hann reduru wƆn so sum.” YESAIA TI 5:11-30
AkenkanfoƆ, M’agya NyankopƆn asotwe a ƆwƆ ma nnipa ano bℇkƆ so ayℇden, na ƆbℇbƆ hwerℇma aferℇ nnipa bi wƆ asase ano, na saa foƆ no reba wƆ anibrℇ so, na wƆn botaeℇ nyinaa ne sℇ, wƆbℇba abℇkumkum nnipa dodoƆ a wƆn nfa M’agya NyankopƆn nsℇm na wƆ yℇ bƆne ahodoƆ de tia no no.
AkenkanfoƆ, saa nnipa yi a wƆreba fi asase ano no, wƆn ahoboa no ℇdi mu, na wƆnhimhim na wƆn mmerℇ, wƆntƆ nko na wƆn nna, wƆbobom sℇ gyata na wƆn deℇ ne sℇ wƆbℇtete onipa no nam.
AkenkanfoƆ, Hmm! sℇ saa da no duru a, nnipa nyinaa bℇhunu sℇ, wƆnni ƆgyefoƆ biom. WƆ ahohiahia berℇ mu no, wƆto wƆn ani a ƆgyefoƆ biara nni hƆ ℇsiane sℇ wapo M’agya NyankopƆn asℇm. Ahohiahia ne sum reduru wƆn so, na ƆgyefoƆ biara nni hƆ, hann reduru wƆn so sum.
AkenkanfoƆ, me Nyame Honhom Kronkron, sℇ nnipa a ℇwƆ Ɔman Ghana ne wiase yi mu, bℇgye me ne nsℇm a M’agya NyankopƆn de asoma me wƆ Yesu Kristo din mu no a, Ɔbℇgye Ɔman Ghana ne nnipa a ℇwƆ wiase yi mu.
AkenkanfoƆ, atemmuo nsℇm no, nea ℇtƆso mmiℇsa nni a M’agya NyankopƆn sℇ me nka nkyerℇ mo, na mo nnipa a wiase yi awieℇ ato mo, na ℇnnyℇ mo nhwℇso ne afotu na mo annyℇ bƆne, sℇnea adikanfoƆ no yℇℇyℇ wƆ serℇ no so, na wƆkumkum wƆn no.








